STICHTING

CLC

ARNHEM PO

NATUUR, DUURZAAMHEID & KLIMAAT
de stad en natuur als klaslokaal

Missie
De Arnhemse Onderwijsbesturen, besturen van voorschoolse voorzieningen, maatschappelijke partners, kinderopvangpartijen, opleidingsinstituten en de gemeente Arnhem zorgen er samen voor dat alle kinderen in Arnhem de kans krijgen om op te groeien tot gelukkige en weerbare wereldburgers die mee kunnen doen in een snel veranderende wereld. Hierbij speelt je achtergrond of waar je geboren bent geen rol: in Arnhem krijgt iedereen gelijke kansen om zich te ontwikkelen. Samen gaan we voor brede ontwikkeling van heel het kind en van alle kinderen.

NATUUR, DUURAAMHEID & KLIMAAT

Natuureducatie speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van kinderen. Door zelf te ontdekken, ervaren en onderzoeken leren zij niet alleen meer over de natuur, maar ook over hun eigen rol in een duurzame wereld. Kinderen ontdekken hoe mens, dier en omgeving met elkaar verbonden zijn en welke invloed hun keuzes hebben op de toekomst van onze planeet. Zo ontwikkelen zij kennis, vaardigheden en motivatie om bewuste en duurzame keuzes te maken.

De gemeente Arnhem heeft een sterke ambitie op het gebied van natuur, duurzaamheid en educatie. Samen met Natuurcentrum Arnhem en de Arnhemse onderwijsbesturen wordt gewerkt aan een toekomst waarin ieder kind de kans krijgt om de natuur van dichtbij te beleven. Dankzij gemeentelijke ondersteuning zijn de afgelopen jaren diverse succesvolle initiatieven ontstaan, zoals Duurzame Arnhemse Scholen (DAS) en Elk Arnhems kind een Schoolmoestuin.

Om natuur- en duurzaamheidseducatie een vaste plek te geven binnen het onderwijs, hebben de gemeente Arnhem, Natuurcentrum Arnhem en de onderwijsbesturen hun krachten gebundeld. Dit heeft geleid tot het convenant en uitvoeringsprogramma “De natuur en stad als klaslokaal”. Met deze samenwerking zetten we ons in voor inspirerend onderwijs waarin de natuur én de stad worden ingezet als leeromgeving. Zo krijgen kinderen de kans om te leren, te ontdekken en actief bij te dragen aan een duurzame toekomst

  • ‘Kinderen voelen zich van nature verbonden met het andere leven’

  • 'Als we nu al nadenken over de toekomst, wordt de stad later veel fijner'

  • 'Ik wist niet dat je water kon opslaan onder de stoep, dat is slim!'

Praktijk

voorbeelden

1

Rijnreizigers: leren met hart, hoofd en handen.

Hoe maak je leren betekenisvol? Door de klas uit te gaan en de omgeving als leerbron te gebruiken. Dat is precies wat leerlingen ervaren tijdens het project Rijnreizigers. In dit bijzondere onderwijsproject staat de Rijn centraal als verbindende rode draad tussen natuur, cultuur, taal, aardrijkskunde, wetenschap en kunst.
 
Gedurende zes weken onderzoeken leerlingen de uiterwaarden van Meinerswijk. Ze gaan op zoek naar sporen van dieren, onderzoeken de waterkwaliteit, leren over ecosystemen en ontdekken hoe mens en natuur met elkaar verbonden zijn. Hun ervaringen buiten vormen vervolgens de basis voor activiteiten in de klas, waarbij verschillende vakgebieden elkaar versterken.
 
Wat Rijnreizigers zo krachtig maakt, is dat leerlingen niet alleen kennis opdoen, maar ook vaardigheden ontwikkelen zoals samenwerken, onderzoeken, presenteren en creatief denken. Het project wordt afgesloten met een expositie waarin leerlingen hun ontdekkingen delen en bezoekers meenemen in hun verhaal. Daarbij groeien zij zichtbaar in zelfvertrouwen en eigenaarschap. 
 
Rijnreizigers laat zien hoe rijk leren kan zijn wanneer onderwijs, natuur en cultuur samenkomen. Het project inspireert leerlingen om nieuwsgierig naar hun omgeving te kijken en te ontdekken dat zij zelf onderdeel zijn van een groter geheel.

"Leren in de natuur blijkt niet alleen leuker,
maar ook betekenisvoller: wat leerlingen zien,
voelen en ervaren, blijft hangen."


Luister hier de podcast.

2

SCHOOLMOESTUINIEREN: SAMEN GROEIEN IN EN BUITEN DE KLAS

Binnen CLC Arnhem PO werken scholen samen met Natuurcentrum Arnhem aan betekenisvol onderwijs in de schoolmoestuin. Vanuit de Arnhemse Aanpak Schoolmoestuinen worden scholen ondersteund met een compleet programma waarin natuuronderwijs, gezonde voeding, duurzaamheid en burgerschap op een praktische manier samenkomen.

Schoolmoestuinieren biedt leerlingen een rijke leeromgeving waarin zij ontdekken waar voedsel vandaan komt en welke rol natuur speelt in hun dagelijks leven. Door zelf te zaaien, verzorgen en oogsten ervaren kinderen dat leren niet alleen in de klas plaatsvindt, maar juist ook door te onderzoeken, samen te werken en verantwoordelijkheid te nemen. Daarbij ontwikkelen zij niet alleen kennis over natuur en voedsel, maar ook sociale vaardigheden, eigenaarschap en respect voor hun omgeving.

De samenwerking tussen CLC Arnhem PO en Natuurcentrum Arnhem maakt het mogelijk om ervaringen, kennis en voorbeelden tussen scholen te delen. Leerkrachten worden ondersteund met lesmateriaal, begeleiding, materialen en praktische handvatten om schoolmoestuinieren een duurzame plek te geven binnen hun onderwijs. Hierdoor kunnen scholen, ieder op hun eigen manier, werken aan kerndoelen op het gebied van onder meer natuur, taal, rekenen, duurzaamheid en burgerschap.

De schoolmoestuin is daarbij meer dan een plek waar groenten groeien: het is een plek waar leerlingen ontdekken, samenwerken en zich ontwikkelen tot betrokken en bewuste wereldburgers.

3

NETWERK FLORES, DELTA & DE ONDERWIJSSPECIALISTEN

Vanaf de start van het programma is er een netwerk gevormd met professionals die 4 x per jaar bij elkaar komen om kennis te delen, elkaar te inspireren en samen te werken aan het duurzaam verankeren van natuur- en duurzaamheidseducatie in het onderwijs en het inzetten van de rijke leeromgeving rondom de school. 

Contact

Larissa Nijhuis
Programmamanager Natuur, Duurzaamheid & Klimaat

I.Nijhuis@clcarnhempo.nl (vanaf 1.8.2026)

J.Groosman@clcarnhempo.nl (tot 1.8.2026)

3